POLITIEKE NOTABOEK | Dís hoe jy demonisering normaliseer; en ...

TERUGBLIK OP DIE WEEK

POLITIEKE NOTABOEK | Dís hoe jy demonisering normaliseer; en Cyril moet by FW kers opsteek

MAX DU PREEZ skryf oor Ace se mandjievol charlatans wat topposte in die parlement gekry het, ambassadeur Zindzi Mandela se vervloeking van landgenote en Tony Yengeni die verontwaardigde rykgat.

Supra Mahumapelo
Supra Mahumapelo
Image: ALAISTER RUSSEL

SOOS die bemarkingsfrase van die bekende advertensie vir Cremora gelui het: “They’re not inside, they’re on top!"

Minstens sewe van die voorsitters van die parlement se portefeuljekomitees wat eergister aangekondig is, hoort myns insiens in die tronk, nie naby posisies van mag nie: Bongani Bongo, Tina Joemat-Pettersson, Mosebenzi Zwane, Supra Mahumapelo, Joe Maswanganyi, Faith Muthambi en Sifiso Buthelezi. Dis 'n vrolike Zuma-reünie: Mahumapelo is die gewese premier van Noordwes, Buthelezi 'n gewese adjunkminister en die ander almal lede van Jacob Zuma se kabinet. Elkeen van hulle word op die oomblik deur óf die parlement self of die Valke ondersoek.

By dié lys moet 'n mens waarskynlik vir Cedric Frolick byvoeg wat volgens getuienis voor die Zondo-kommissie R40,000 'n maand van die korrupte Bosasa ontvang het. Hy is die voorsitter van die Huis, ook bekend as voorsitter van voorsitters.

Thuli Madonsela
Thuli Madonsela

Thuli praat prontuit

Selfs die gewoonlik besadigde, diplomatiese gewese openbare beskermer, Thuli Madonsela, kon nie stilbly oor van die aanstellings nie en het getweet: “Some of the Committee Chair choices are disappointing. If you’ve never had a spine, if you’ve never upheld section 195 of the Constitution, how will you effectively oversee probity and other constitutional compliance conduct in any department and attached organs of state.”

Al wat dié lys van korrupte, gediskrediteerde politici beteken, is dat Ace Magashule weer kringe om die Ramaphosa-span gehardloop het. Sondag moes ons lees dat Cyril laas week 'n coup in die parlement gekeer het: Terwyl die kabinet 'n lekgotla gehou het, het Ace Kaap toe gevlieg om die lys van portefeuljevoorsitters te gaan saamkonkel. Toe Cyril daarvan hoor, het hy dit glo stopgesit, en die lys is toe eers Woensdagmiddag gefinaliseer.

So hoe is dit dan dat Ace se A-span van terugvegters steeds in topposisies sit? Beteken dit Cyril en sy span kon nie die paleisrevolusie keer nie, al het hulle daarvan geweet?

Ace se meesterplan

Dit was alles deel van Ace se strategie. Hy het sedert Oktober verlede jaar die land platgery en 'n menigte ANC-takke en leiersfigure gelobby om seker te maak sy faksie se kandidate is boaan die ANC se lys vir die verkiesing in Mei.

Hy was hoogs suksesvol, want die opponerende faksie, die Ramaphosa-mense, het met hul duime gespeel terwyl Ace landwyd gekonkel het.

Cyril het so 'n bietjie teruggestoot met die aanstelling van die kabinet, maar selfs daar moes hy terugstaan en 'n klomp Ace-mense akkommodeer, meestal as adjunkministers.

Maar die portefeuljekomitees in die parlement het die laaste paar jaar baie invloedryk en magtig geword.

Dit is eintlik in dié komitees waar die parlement sy regtige werk doen, eerder as die gepratery in die huis self. Met sy kandidate veilig in die koukus was Ace se volgende stap om sy mense in beheer van van dié komitees te kry – en hy was weer suksesvol.

Ace Magashule
Ace Magashule
Image: MASI LOSI

Dit sou potensieel gesond kon wees as dié voorsitters oor ideologie en beleid van die president se faksie verskil, want dan sal die oorsigfunksie dalk sterker wees.

Maar die bogenoemde politici het geen ideologie anders as hul eie en hul faksie se belange nie. Hulle het nou die potensiaal om die stryd teen korrupsie te vertraag en om hul medestaatskapers met moord te laat wegkom.

Ace se voordeel is dat hy 'n straatvegter sonder beginsels is, dat hy nie 'n minister met 'n swaar werklas is nie en dat hy as sekretaris-generaal die partymasjinerie tot sy beskikking het.

Hy en sy bende veg vuil en met groot energie, terwyl Cyril eintlik niemand het om dié oorlog vir hom te veg nie.

Hy het net vir Pravin Gordhan en Tito Moboweni. Gordhan is onder beleg, baie besig met sy portefeulje en sonder 'n eie sterk ondersteuningsbasis in die party. Mboweni ag dié soort straatgevegte as benede sy waardigheid en wil in elk geval nie lank as minister diens doen nie, so hy bestee baie van sy tyd in Magoebaskloof (en op Twitter).

Jackson Mthembu
Jackson Mthembu
Image: MOELETSI MABE

Cyril het darem vir Jackson Mthembu, oudhoofsweep en lid van die nuwe Ramaphosa-kabinet, maar ons sien sy hand nog nêrens sterk deurkom nie. Cyril sou ook op oud-sekretaris-generaal Gwede Mantashe, ook lid van die nuwe kabinet, wou staatmaak, maar dié man lyk baie onaktief in partysake.

Ek skryf hier vóór Ramaphosa se staatsrede, so ek weet nie watter dramatiese planne (of nie) hy gaan aankondig nie.

Maar wat ek wel weet, is dat geen van sy planne gaan werk as hy nie die saboteurs in sy eie party kan kortvat en sy eie steun op die grond konsolideer nie. Dit help nie hy is in beheer van die regering, maar nie van die regerende party nie. Die Magashule-faksie is baie suksesvol om populistiese platforms te gebruik om Ramaphosa te ondermyn, en hierin kry hulle onregstreekse steun van die EFF.

FW de Klerk
FW de Klerk
Image: ALAISTER RUSSEL

Cyril moet 'n les of wat by FW de Klerk gaan leer. Ja, my dierbare ou vriend FW de Klerk.

FW het 'n bal aan die rol gesit met sy toespraak van 1 Februarie 1990 toe hy die ANC vrygemaak en Nelson Mandela uit die tronk laat stap het.

Dit was by 'n groot deel van die wit publiek, en veral by die polisie en die weermag, baie ongewilde stappe. 'n Jaar later het hy besef sake stuur op volskaalse onderhandelinge vir 'n demokratiese een-mens-een-stem-bedeling in 'n eenheidstaat af. Hy het besluit om 'n referendum onder wit mense te hou wat hulle vir of teen onderhandelinge oor só 'n bestel moes uitspreek.

De Klerk en sy kernspan het maande lank die land deurreis en baie Nasionale Party-takke, kerkrade, sakemense, die Rapportryers en diesulkes besoek en sy idee aan hulle verkoop. Hy is boonop stilletjies deur die Afrikaner-Broederbond gehelp. Hy het lang gesprekke met offisiere van die polisie en die weermag gehad. Deurentyd het die Konserwatiewe Party en ander regse groeperinge hom as 'n verraaier en 'n uitverkoper uitgekryt.

En op 17 Maart 1992 het die wittes toe gaan stem, en 69% van hulle het ja gesê vir onderhandelinge. As dié getal onder 50% was, sou De Klerk se politieke loopbaan aan flarde gewees het.

Dit was met dié mandaat wat De Klerk en sy span onderhandelaars om die tafel met die ANC kon gaan sit en die tussentydse grondwet van 1994 kon onderhandel, wat die sleutel vir stabiliteit beteken het. En FW het 'n Nobelprys vir Vrede saam met Nelson Mandela ontvang.

Cyril sal sy visie beter aan sy eie party en alliansievennote moet verkoop en 'n stewiger ANC-mandaat moet kry, anders gaan sy visie gedurigdeur in die wiele gery word.

Ek dink nie daar is genoeg tyd vir Cyril se Plan B nie, wat behels dat die meeste van sy teenstanders in die party, Ace ingesluit, weens korrupsie in die tronk gaan beland. Die rehabilitasie van die strafregstelsel vat baie langer as wat 'n jaar gelede gereken is en Suid-Afrika kan nie 'n jaar of twee wag om uit die modder gesleep te word nie.

Tony Yengeni
Tony Yengeni
Image: ELIZABETH SEJAKE

Die armgat met die Maserati’s

Die rykgatte het die presidensiële gholftoernooi wat elke jaar ná die staatsrede gespeel word, gekaap, het tronkvoël Tony Yengeni dié week verontwaardig uitgeroep. Hy is nie genooi nie.

Dié lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee het hom tot sosiale media gewend en gesê hy speel al jare lank in die toernooi, maar nou wil die organiseerders 'n borgskap van R100,000 vir 'n vierbal hê.

Die toernooi is 'n jaarlikse fondsinsamelingsprojek waaraan ministers, senior staatsamptenare en sakemense deelneem en die geld gaan na die Cyril Ramaphosa-stigting wat dit aan liefdadigheidorganisasies uitdeel. Die toernooi sou Vrydag by De Zalze buite Stellenbosch gespeel word, maar is nou uitgestel.

Yengeni se verontwaardiging is vals. Ons weet nie wat hy vandag ry nie, maar hy was tot onlangs nog die eienaar van twee Maserati Gran Turismo’s ter waarde van R3,4 miljoen. Google wys hom oor die jare langs 'n BMW X5 en X6 en 'n viertrek-Mercedes.

Tony is dus 'n rykgat homself. Maar hy kom uit Jacob Zuma se dampkring, waar geglo word ANC-leiers is geregtig op obsene rykdom.

Zindzi se uitbarsting

Die mees intelligente reaksie op Haar Hoogheid die Suid-Afrikaanse ambassadeur in Denemarke, Zindzi Mandela, se uitlokkende tweets oor haar wit landgenote het van Evita Bezuidenhout gekom: “Skattie, slaan asseblief die definisie van diplomaat na.”

Die ander intelligente reaksie, ook op Twitter, was van die EFF-leier Julius Malema: “Kom terug, jy weet hoekom.” (Waarop ene @tmurcoy getweet het: “Juju has her steam pressed red overall ready and waiting for her. He’s got a big itch to scratch – to get a Mandela on the EFF membership roll. It’s equivalent to a teenage boy’s wet dream.”)

Minder intelligent was hoe sommige radio- en televisiekanale die storm hanteer het.

Hulle het verkies om na Zindzi se tweets as “omstrede uitlatings oor grondhervorming” te verwys. Die kontroversie hier is nie grond nie, maar kru beledigings en veralgemenings oor wit mense en die feit dat Mandela 'n ambassadeur van Suid-Afrika en nie sommer net nog 'n EFF-trol is nie.

Of die ambassadeur nugter was toe sy haar tot Twitter gewend het, weet ons nie, hoewel sy self gesê het sy was besig om te “wine and dine”.

“Whilst I wine and dine here ... wondering how the world of shivering land thieves is doing #OurLand.” Dalk te min gedine en te veel gewine. In vino veritas.

Haar eerste tweet het uit die bloute gekom: “Dear Apartheid Apologists, your time is over. You will not rule again. We do not fear you. Finally #TheLandIsOurs."

Dié storie van wit mense wat nie weer gaan regeer nie en dat swart Suid-Afrikaners nie hul wit landgenote vrees nie, is 'n ou Malema-truuk om sy skares op te werk. Maar dit is tog verspot? Selfs die ergste apartheid-apologete, en hulle bestaan inderdaad, droom nooit eens daarvan dat ons land weer 'n wit apartheidregering gaan kry nie. En waarom op dees aarde moet enigiemand bang wees vir die bleekvelliges in die land wat minder as 10% van die bevolking uitmaak?

Soos mense op haar tweet gereageer het, het Zindzi al hoe erger geraak. Toe iemand suggereer sy flirteer met die EFF met haar rasbeheptheid, het sy laat weet: “I don't flirt with @EFFSouthAfrica. I have deep, pure unconditional love and respect for @Julius_S_Malema and that won't stop. Mandela Legacy? Are you talking about both my parents who loved and respected CIC?"

En natuurlik was daar toe 'n klomp wit tweeters wat hulself nie kon help nie en haar op haar vlak begin aanval het. Hier was haar reaksie: “Will be back for the Msunery here #OnMyTsnCs. Miss all these trembling white cowards, shem. Botha, Potgieter, Thieving Rapist descendants of Van Riebeck (sic), etc: how are you my babies? We shall gesels more Mr Skont and Ms Unus #OurLand” (Die woord “msunery" is rofweg vertaalbaar met poepholle, maar ons kan maar net ons verbeelding gebruik oor wat sy met “skont” en “unus” bedoel.)

Met haar “thieving rapist descendants of Van Riebeeck” het die ambassadeur toe nie meer na ontkenners van die boosheid van apartheid verwys nie, maar na alle wit Afrikaners.

Rooi oorpakke juig

Dit was natuurlik te verwagte dat die brigade met die rooi oorpakke vir Zindzi toegejuig en gewaarsku het dat niemand teen haar mag optree nie. Volgens radioberigte het adjunkminister Buti Manamela en die KZN-premier, Sihle Zikalala, ook haar tweets verdedig.

Die minister van vervoer, Fikile Mbalula, het haar darem gewaarsku om haar woorde versigtig te kies. Die minister van internasionale betrekkinge, Naledi Pandor, het vier dae ná die tweets laat weet haar departement kon nog nie vasstel of Zindzi self die tweets gestuur het nie, maar sy het bygevoeg dat die departement 'n “baie streng” beleid oor diplomate en sosiale media het.

Die “politieke ontleder” prof. Sipho Seepe het op eNCA verklaar dat dit onwys sal wees vir die regering om teen die ambassadeur op te tree, “want dit sal die boodskap aan swart Suid-Afrikaners stuur dat hulle nie hul pyn mag uitdruk nie”.

Van wanneer af is pyn verwoord dieselfde as haatspraak, professor? Maar nou ja, ons moet onthou Seepe was 'n Gupta-sikofant wat gereeld op ANN7 gefigureer het.

Ewe voorspelbaar as die EFF-reaksie was dié van die kêrel wat homself as 'n grootwildjagter van blekes sien, die radio-omroeper Eusebius McKaiser. “If she wants to talk her truth or tweet her truth, even as an ambassador for me that is perfectly legit,” het hy op sy radioprogram gesê.

Dít, dames en here, is hoe die demonisering, die vervloeking van 'n hele bevolkingsgroep as “thieving rapist descendants of Van Riebeeck” as doodgewone politieke kommentaar genormaliseer word.

Leer saam, dans saam

'n Jong sportonderwyser, Ammiël Smith van die Laerskool Vryburg, het lewende bewys gelewer dat alle Afrikaners nie “thieving rapist decendants van Van Riebeek is nie. Sy video op Facebook van hom wat saam met sy leerlinge dans, het dié week baie harte warm gemaak. “Ek dink dit is baie belangrik dat ons ons verskille vier. Die kinders geniet dit só om te dans en ek dink dit is ’n positiewe manier om hulself te geniet,” sê Smith.

Kroonprins kom letterlik met moord weg

Die valsheid van Westerse diplomasie was lanklaas so grafies geïllustreer soos met die brutale moord op die Saoedi-Arabiese joernalis Jamal Khashoggi in die Saoedi-konsulaat in Istanbul op 2 Oktober verlede jaar.

Benewens al die getuienis wat tot dusver oor die moord ingesamel is, het die Verenigde Nasies se spesiale rapporteur, Agnès Callamard, nou 'n deeglike forensiese verslag uitgereik waarin die vingers reguit na die regering van kroonprins Mohammed bin Salman gewys word.

Callamard beskryf die moord as 'n “internasionale misdaad” en sê: “Dit is die gevolgtrekking van die spesiale rapporteur dat mnr. Khashoggi die slagoffer van 'n doelgerigte, vooraf beplande teregstelling is, 'n onregmatige moord waarvoor die staat van Saoedi-Arabië onder internasionale reg veranwoordelik is.”

Volgens haar inligting is die moord lank voor die tyd deeglik beplan, 'n plan wat ook voorsiening gemaak het vir die wyse waarop Khashoggi se lyk ongesiens uit die konsulaat verwyder kon word.

Die rapporteur het klankopnames van binne die konsulaat gebruik om te bevind dat 'n amptenaar by Khashoggi se aankoms in die konsulaat aan hom gesê het: “Ons kom jou haal.” Toe hy weier om saam te werk, het 'n worsteling gevolg.

Callamard sê intelligensie dui daarop dat Khashoggi met 'n verdoofmiddel ingespuit en toe met 'n plastieksak versmoor is. Sy lyk is daarna in stukke gesaag en uit die konsulaat verwyder.

Die amptelike Saoedi-verklaring was tot dusver dat dit 'n ongemagtigde operasie was wat skeefgeloop het, maar Callamard het bevind dat die regering en die kroonprins self vooraf daarvan geweet het.

Die Amerikaanse president en sy regering het min of meer die Saoedi-regering se woord aanvaar dat die kroonprins nie betrokke was nie, al het die CIA self die teendeel bevind.

Donald Trump en sy skoonseun-gesant, Jared Kushner, is steeds boesemvriende met die kroonprins. Die Europese nasies was effe meer krities, maar geen skerp veroordelings of sterk sanksies het daaruit gevloei nie. Brittanje het aangehou om wapens aan Saoedi-Arabië te verkoop, hoewel 'n Londense hof dié wapenverkope gister as onwettig verklaar het. Die regering gaan teen die uitspraak appelleer.

Kan jy jou indink wat die Amerikaanse en Europese reaksie sou wees as 'n regeringsleier van, sê, 'n Suid-Amerikaanse of Afrika-land betrap is dat hy/sy koelbloedige moord op 'n burgerlike en joernalis van groot aansien in die buiteland beplan en uitvoer?


NEEM DEEL AAN DIE GESPREK: Gaan na heel onder op hierdie bladsy om kommentaar te lewer op hierdie artikel. Ons hoor graag van jou!


X